Küresel piyasa hisseleri, ABD ISM imalat endeksinin on yıldan uzun sürenin en düşük seviyesine gerilemesiyle oluşan ABD-Çin ticaret savaşının etkilerinin ABD ekonomisine yansıdığı endişelerine paralel olarak geçtiğimiz haftada geriledi.

ABD’de ISM imalat endeksi Salı günü 47.8’e gerileyerek Haziran 2009’dan bu yana en düşük değeri aldı (beklenti 50.1). Endekste 50’nin altı daralmaya, üzeri seviyeler büyümeye işaret ediyor. ABD ekonomisinde büyüme yavaşlarsa, küresel ekonomiyi destekleyen az sayıdaki olumlu unsurdan biri daha ortadan kalkmış olacak. ABD’nin yavaşlaması ayrıca Avrupa ekonomisinin resesyona girmek üzere olduğuna işaret eden göstergeleri izleyecek.

Çin piyasalarının kapalı olması nedeniyle baz metallerde işlem hacimleri hafta genelinde düşük seyretti (National Day tatili 01-07 Ekim). LME bakır ISM endeksinin açıklanmasının ardından Salı günü  $5588 ile 3 Eylül’den ($5518) bu yana en düşük seviyeye geriledi. Düşük seviyelerden gelen alımlarla hafif toparlanan LME bakır, ABD’nin AB’ye yeni gümrük vergileri getireceği açıklamalarının, global ekonomik büyümeye ve endüstriyel metallere olan talebe dair endişeleri arttırmasıyla tekrar kazançlarını geri verdi. LME bakır haftayı $90 kayıpla $5673 seviyesinden kapattı.

ABD’nin Çin ve şimdi AB ile girmiş olduğu ticaret savaşlarının ekonomik verilerin zayıflattığı kanısı piyasadaki risk iştahını azaltan durum olarak karşımıza çıkmaya devam ediyor. ABD, AB menşeli uçak ve çeşitli ürünlere yeni gümrük vergileri getirdiğini açıkladı. AB’li üreticiler zaten ABD’nin çelik ve alüminyuma yönelik gümrük vergileri ve Trump’ın AB’de üretilen otomobil ve otomobil parçalarına gümrük vergisi getirme tehdidiyle karşı karşıyaydı.

Kötü gelen verilerin etkisiyle Fed vadelilerine göre 30 Ekim’deki Fed toplantısında bankanın 25 bps faiz indirim ihtimali %85 seviyesine kadar yükselmiş durumda. Dolar endeksi, Salı günü veri öncesinde 99.667 ile 2.5 yılın en yüksek seviyesini gördükten sonra verinin ardında yön değiştirdi. ABD ekonomisinin resesyona girebileceği endişelerinin artmasıyla dolar endeksi haftayı %0.3 kayıpla kapattı. Euro ise Almanya’nın resesyona gireceği endişeleri ile baskılansa da dolardaki değer kaybı nedeniyle primli kapandı.

Cuma günü ABD’de Eylül istihdam artışı 130K beklentisinin altında 114K olarak açıklansa da bir önceki verinin 96K seviyesinden 1225 seviyesine revize edilmiş olması, verinin beklenti altında kalmasının önüne geçti. İşsizlik oranı %3.7 beklentisinin altında, %3.5 olarak açıklandı. Bu son 50 yılın en düşük işsizlik oranı olarak dikkat çekti. Saatlik ücretler verisinde aylık bazda %0.2 artış bekleniyordu ancak herhangi bir değişiklik olmadığı açıklandı, veri yıllık bazda da %3.2 beklentisinin altında, %2.9 seviyesinde kaldı. İstihdam artışının ekonominin gücüne işaret etmesine karşılık, ücret verisinde artış olmaması piyasadaki FED’in faiz indireceği beklentisi değiştirmedi ve ABD endekslerine Cuma günü güçlü alım geldi. Ancak hafta başındaki sert satışlar nedeniyle endeksler haftayı ekside kapattı.

10-11 Ekim’de gerçekleşecek olan ABD-Çin ticaret görüşmelerinde Çin’in görüşme başlıklarını sınırlı tutacağı haberi piyasada olumsuz bir hava yarattı. 3 büyük ABD endeksi dün günü %0.4 civarında kayıplarla kapattı.

Avrupa piyasaları, Cuma günü ABD istihdam verisi sonrası izlenen toparlanmayı dün de sürdürdü. Ekonomik veri bakımından sakin olan günde Almanya fabrika siparişleri öne çıktı. Ağustos ayında %0.3 gerileme beklentisine karşın %0.6 gerileme gösteren fabrika siparişleri endekslerdeki toparlanmaya engel olamadı.

Dolar, riskten kaçış ve küresel ticaret görüşmelerindeki zayıf çözüm beklentilerinin etkisiyle dün yükseldi. Gün içerisinde 99.005 seviyesini test eden dolar endeksi, günü %0.16 artıda kapattıktan sonra bugün yatay seyrediyor.

Bir haftalık tatilin ardından yeniden açılan Çin endeksleri bu sabah primli seyretti, Asya geneline alımlar hakim oldu. Ancak yatırımcılar Trump’ın ABD-Çin ticaret görüşmelerine yönelik hızlı bir anlaşma yapılmasının pek mümkün olmadığını söylemesiyle temkinli kaldılar.

LME bakır dün bu hafta yeniden başlayacak Çin-ABD görüşmelerine dair umutlarla dün günü %0.6 primle kapattı. LME bakır 30 Eylül’den bu yana ilk kez $5700 seviyesi üzerinde kapanış gerçekleştirmiş oldu. Arzın bol olması nedeniyle contango yükseldi. Cash 3 aylık bakır fiyatı arasındaki contango bu sabah 36.9 ile Ağustos 2018’den bu yana en yüksek seviyede. LME bakır büyük üreticilerdeki arz kesintilerine rağmen zayıf talep nedeniyle yılbaşından bu yana %2.77 değer kaybetti.

Çinli yatırımcıların dönmesiyle birlikte işlem hacmi artarken LME bakır bu sabah Asya seansında  $5758’e kadar yükselse de ABD’nin Çin’in yapay zeka şirketlerini de kara listeye dahil ettiği haberinin ardından $5682’ye kadar geriledi.